Burgemeester Paul Verhoeven van Heeze-Leende (l), oud-burgemeester Marga Vermue van Cranendonck en Anton Ederveen, burgemeester van Valkenswaard in 2016. Foto: archief Theo van Sambeek
Burgemeester Paul Verhoeven van Heeze-Leende (l), oud-burgemeester Marga Vermue van Cranendonck en Anton Ederveen, burgemeester van Valkenswaard in 2016. Foto: archief Theo van Sambeek (Foto:)

Mogelijke fusie A2-gemeenten

Roy de Leijer

'Alle opties liggen nog open'

Voor de gemeenten Heeze-Leende, Valkenswaard en Cranendonck zou het verstandig zijn om te fuseren. De nieuwe, grote gemeente die dan ontstaat, kan beter inspelen op de maatschappelijke opgaven waarvoor de drie A2-gemeenten zich de komende jaren gesteld zien.

REGIO - Dit is de voornaamste conclusie uit het rapport 'Met stip op één: de maatschappelijke opgaven', dat bureau Berenschot heeft opgesteld. Het document is vorig week beschikbaar gesteld aan de drie gemeenteraden.

Bureau Berenschot heeft de afgelopen maanden onderzoek gedaan naar de maatschappelijke opgaven van de drie gemeenten en de daaruit voortvloeiende samenwerkingsverbanden. Het onderzoek is onderdeel van het proces om te komen tot een stip op de horizon van de samenwerking tussen de A2-gemeenten. Het gesprek hierover loopt sinds eind 2016. Vanaf 1 januari 2017 zijn alle bedrijfsvoeringstaken ondergebracht in de Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking A2-gemeenten.

In het rapport wordt onder meer geconcludeerd dat de maatschappelijke opgaven van de A2-gemeenten vergelijkbaar zijn. Gezien de kansen en bedreigingen is meer samenwerking tussen de A2-gemeenten onvermijdelijk. Dit kan variëren van programmatische samenwerking als begin tot een bestuurlijke fusie als eindbeeld.

Derde gemeente

Met een fusie zou er een nieuwe gemeente van bijna 70.000 inwoners en dertien kernen ontstaan. Het is daarmee de derde gemeente in de regio Eindhoven.

De colleges stellen de gemeenteraden voor het rapport te agenderen voor de gemeenteraadsvergadering van september dit jaar. Daarbij wordt het rapport ter vaststelling voorgelegd aan de gemeenteraden en zal ook een vervolgproces worden voorgelegd.

Een rondgang langs verschillende gemeenteraadsfracties leert dat de nut en noodzaak om samen te werken breed wordt onderschreven. Veel partijen willen echter eerst de huidige samenwerking uitbouwen en efficiënter maken.

"Het is een interessant onderwerp", zegt André van Daal, raadslid voor Helder & Gedreven in Valkenswaard. "Wij hebben er intern nog niet over gesproken, maar het is in de toekomst een reële optie. De gemeentelijke organisaties werken al samen. Een fusie zou een vervolgstap zijn die in de lijn van deze ontwikkeling ligt. Ik kan me bijvoorbeeld voorstellen dat het voor een kleine gemeente als Heeze-Leende lastig is om alle taken nog te kunnen behappen."

Niet alleen de gemeenten Heeze-Leende en Cranendonck komen wat hem betreft in beeld voor een fusie. Ook Bergeijk en Waalre ziet hij als mogelijke kandidaten. Een fusie met Eindhoven is echter een no-go. Van Daal: "Mijn voorkeur is om met kleine gemeenten samen te gaan, dan wordt de dorpscultuur in ieder geval behouden."

Peter van Steensel, fractievoorzitter van Valkenswaard Lokaal, wil nog niet vooruitlopen op een eventuele fusie. "Binnen de fractie en onze achterban gaan we dit rapport eerst bespreken. Als lokale partij lopen we niet direct warm voor herindelingen." Hij wil eerst kijken naar de huidige manier van samenwerken. Van Steensel: "De mogelijkheden worden op dit moment nog niet optimaal benut."

Verschillende paden

Ook de VVD Heeze-Leende wil het rapport eerst binnen de eigen geledingen bespreken. "Alle opties liggen nog open, van doorgaan op de dezelfde weg en een uitbreiding van de samenwerking tot een ambtelijke fusie of eventueel een herindeling", zegt fractievoorzitter Robert Groenewoud. Hij verwacht niet dat er op korte termijn een fusie aan zit te komen. "We zitten op dit moment nog volop in de evaluatie van de bestaande samenwerking tussen de A2-gemeenten." Verschillende paden zijn wat hem betreft denkbaar. Groenewoud: "We moeten ook goed kijken naar wat er om ons heen gebeurt. Dat zou bijvoorbeeld een reden kunnen zijn om het proces te versnellen."

Nico van der Palen, fractievoorzitter van Lokaal Heeze-Leende, wijst een fusie niet op voorhand af. "Ik zie het er wel van komen, maar niet in de nabije toekomst. Het is een stip aan de horizon. De huidige samenwerking verloopt prima, maar het is niet zo dat samenwerken per definitie goedkoper is. Dat we met ons drieën krachtiger staan is echter ook duidelijk. In ons partijprogramma staat dat we gaan voor sterke kernen. Bij een bestuurlijke fusie is het dan ook belangrijk om onze vier kernen in hun waarde te laten."

Ondersneeuwen

Zijn Cranendonckse collega Carry van Rooij, fractievoorzitter van ELAN, is niet verrast door de conclusies in het rapport. "Samenwerken is prima, maar een herindeling is een ander verhaal." Hij vreest dat kleine kernen bij een fusie zullen ondersneeuwen. Van Rooij: "We moeten de inwoners straks niet afschepen met een klein serviceloket, maar zaken aan de voorkant goed regelen." Hij wil het fusievraagstuk voorleggen aan de inwoners van Cranendonck. Van Rooij: "De nieuwe verkiezingen zijn daarvoor een mooi ijkmoment."

Ook Koen van Laarhoven, fractievoorzitter van Cranendonck Actief!, staat niet te springen om een fusie. Volgens hem zijn de onderlinge culturele verschillen groot. Van Laarhoven: "Inwoners van Valkenswaard en Heeze-Leende zijn vooral gefocust op Eindhoven, terwijl veel Cranendonckers naar Weert trekken." Wel ziet hij mogelijkheden om de bestaande samenwerking te intensiveren. "Maar we willen het zelf voor het zeggen houden in onze kernen. Alles wat groter is, is namelijk niet per se beter", aldus Van Laarhoven, die in het verdere proces een prominente rol voor burgerparticipatie ziet weggelegd.

Meer berichten