Foto: Jurgen van Hoof

'We zijn ruim van geest'

Roy de Leijer

Eerste Fazenda da Esperança in de Benelux

Met de komst van de Fazenda da Esperança blijft de Sint-Benedictusabdij in Achel een plaats van gebed en spiritualiteit. Door een jaar als monnik te leven worden de leden van deze katholieke leefgemeenschap, die uit ex-verslaafden bestaat, voorbereid op een nieuw leven buiten de muren van het trappistenklooster.

ACHEL - De nieuwe kloosterbewoners hebben dit najaar hun intrek genomen in De Achelse Kluis, zoals de abdij op de grens van Noord-Brabant en Belgisch Limburg in de volksmond wordt genoemd. De Fazenda da Esperança - 'Boerderij van de Hoop' - heeft zijn wortels in Brazilië. Het land telt ook verreweg de meeste Fazenda's. Wereldwijd staat de teller inmiddels op 139 vestigingen. Er zijn onder andere leefgemeenschappen in Zuid-Amerika, Afrika en Europa. Op dit moment zijn er ook plannen om een Fazenda in de Verenigde Staten (Texas) te openen.

De Fazenda bij de Achelse Kluis is de eerste in de Benelux. Onder meer ex-verslaafden van drank, drugs, gokken, seks of gamen nemen hun toevlucht tot de katholieke leefgemeenschap. Ze leiden minimaal een jaar lang een 'monnikenbestaan', zonder gsm, internet en televisie. Gedurende de eerste drie maanden is er eveneens geen bezoek toegestaan.

De komst van veertien tot twintig bewoners naar de Achelse Fazenda wordt al een paar maanden voorbereid door de Belg Jan Cosemans en de Duitser Benny Stellmacher. Het tweetal heeft onlangs versterking gekregen van de Braziliaan Adolfo Medeiros. Samen met Cosemans is hij het aanspreekpunt van de Fazenda. "Voorlopig zal vooral Jan het woord voeren", vertelt Medeiros, die samen met Stellmacher Nederlandse les volgt.

Droom

Medeiros trad twee jaar geleden toe tot de Fazenda da Esperança. Daarvoor ging hij door een diep dal. De Braziliaan werkte als reisagent in Londen toen hij in aanraking kwam met drugs. Medeiros: "Ik heb een hele periode allerlei soorten drugs gebruikt, varierend van XTC en cocaïne tot crystal meth." Toen het met zijn gezondheid bergafwaarts ging keerde hij terug naar Brazilië. Medeiros: "Na vijf jaar clean te zijn geweest kreeg ik een terugval." Hij verloor vervolgens niet alleen zijn baan, maar ook de grip op zijn leven. Na twee zelfmoordpogingen meldde hij zich met hulp van familieleden aan bij een van de 80 Fazenda's in Brazilië. Medeiros: "In het begin was het moeilijk. Na een jaar voelde ik me beter, maar ik was er nog niet." Hij plakte er daarom nog eens twaalf maanden tegenaan. Via de International Missionary School van de Fazenda keerde hij terug naar Europa, naar Duitsland en Zwitserland, om uiteindelijk in Achel te belandden. Medeiros: "Ik blijf hier een jaar. Mijn grote droom is het opstarten van een Fazenda in Groot-Brittannië. Dit vanwege mijn achtergrond."

Ervaringsdeskundigen

Het levensverhaal van Cosemans (45) vertoont veel gelijkenissen met dat van Medeiros. De Belg was goudsmid in Antwerpen. Hij kampte jarenlang met een zware alcoholverslaving. Ook gebruikte hij regelmatig drugs. "Op een gegeven moment kwam het besef dat ik 180 graden moest draaien, anders zou ik sterven", vertelt Cosemans, die daarna een professioneel afkicktraject volgde. Net als Medeiros zocht hij na een terugval zijn toevlucht bij de Boerderij van de Hoop. Ook Stellmacher (27), die kampte met een gok- en koopverslaving, is een ervaringsdeskundige.

Het drietal spreekt overigens liever niet van ex-verslaafden, maar van recuperanten, hetgeen is afgeleid van het woord recuperatie. Cosemans: "We proberen een tweede familie te vormen en mensen een nieuwe kans te geven. Maar als bewoners zich niet aan de regels houden, dan worden ze weggestuurd."

Verandering

De Fazenda is er voor mensen die verandering in hun leven willen. Ze moeten een verklaring kunnen overhandigen waarin staat dat ze 'ontgift' zijn. Ook moeten ze een brief schrijven waarin ze hun levensloop uit de doeken doen. Het belangrijkste is echter dat ze openstaan voor een nieuwe invulling van hun leven. Daarbij kunnen ze gebruik maken van het geloof, maar dat hoeft niet. Medeiros: "We zijn ruim van geest. Ook mensen van een ander of geen geloof zijn welkom."

Gedurende de dag wordt er onder meer gebeden, in de tuin gewerkt en eten gekookt. Cosemans: "Het is niet zo dat onze recuperanten worden opgesloten. Dit is een van de twee ommuurde Fazanda's, maar dat komt door de oorsprong van het complex. Iedereen verblijft hier vrijwillig. Mensen kunnen zo naar buiten."

Een verblijf duurt minstens een jaar. Daarna gaan de recuperanten op vakantie, voordat ze de knoop doorhakken om wel of niet langer te blijven. Ofwel pakken ze daarna buiten hun leven op, of wordt er gekozen voor een extra jaar in een Fazenda. Cosemans: "Ik zelf heb na mijn eerste jaar voor een langer verblijf gekozen. Ik was nog niet klaar voor een terugkeer in de maatschappij. Als je 20 jaar gedronken hebt, dan is 1 jaar nog maar het begin."

Omgeving

Iedere woensdag is er vanaf 17.30 uur een heilige mis in de winterkapel van Achelse Kluis. Ook gelovigen van buiten zijn dan welkom. Op zondagen, vanaf 15.00 uur, organiseert de Fazenda een geloofscafé. Mensen kunnen dan nader kennismaken met de nieuwe leefgemeenschap. Aansluitend is er vanaf 17.00 uur een heilige mis. Medeiros: "Dit is een van de manieren waarop we een relatie met onze omgeving willen opbouwen. Mensen zijn soms nog een beetje angstig of terughoudend. Ze denken dat hier drugsverslaafden rondlopen. Na een tijdje, als ze weten wat we hier doen, voelen ze zich beter op hun gemak."

Meer berichten