Het orgelrestaurateursechtpaar Nico en Annick van Duren is een maand geleden begonnen met het opknappen van het pijporgel. Foto: Jurgen van Hoof
Het orgelrestaurateursechtpaar Nico en Annick van Duren is een maand geleden begonnen met het opknappen van het pijporgel. Foto: Jurgen van Hoof (Foto: Jurgen van Hoof)

Opknapbeurt voor orgel Klooster Providentia

Het orgel van de kapel van Klooster Providentia ondergaat momenteel een grondige opknapbeurt. Orgelrestaurateurs Nico en Annick van Duren nemen het instrument van top tot teen onder handen. In juni kunnen alle registers weer volledig worden opengetrokken.

STERKSEL - Stichting Kempenhaeghe, eigenaar van Klooster Providentia, heeft de Oijense orgelmakers ingehuurd voor het verrichten van de restauratiewerkzaamheden aan het Vermeulen-orgel in de kloosterkapel. Het 'lijvige' blaasinstrument telt vele honderden onderdelen, waaronder 776 houten en metalen pijpen. "Daarmee is het orgel niet eens zo bijzonder, er zijn vele grotere aantallen mogelijk", aldus Nico van Duren, "wat deze klus apart maakt is dat het orgel nog helemaal origineel is."

Het instrument is al een tijdje niet meer in gebruik. Het elektro-pneumatische pijporgel werd in 1940 geplaatst door orgelmakerij Vermeulen uit Weert. Van Duren: "Vooral na de oorlog was er veel vraag naar dit type kerkorgel. Dit komt onder meer doordat er in Zuid-Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog veel kerken zijn opgeblazen. Later is men teruggegaan naar de bouwwijze van het vroegere mechanische orgel. Daardoor is het tegenwoordig bijna niet meer mogelijk om een elektro-pneumatisch orgel te bouwen. De daarvoor benodigde kennis en kunde is er bijna niet meer," aldus Van Duren.

Ondanks de ontkerkelijking telt Nederland nog altijd een groot aantal kerkorgels. Van Duren: "Wel worden er nog maar weinig nieuwe exemplaren gebouwd. Als dat al gebeurt, dan is dat meestal in een gereformeerde of een hervormde gemeente."

Een maand geleden startte het Oijense echtpaar met de restauratieklus in Sterksel. Het orgel verkeerde in een redelijke staat, het klonk vals en de speeltafel was onbespeelbaar. "Veel registerwippers waren afgebroken", vertelt Van Duren. Het materiaal waarvan de wippers zijn gemaakt was in de loop van de tijd vergaan. De restanten brokkelden af als ze aangeraakt werden. Dat gold ook voor het leder dat was gebruikt om verschillende onderdelen van het orgel winddicht te maken.

Het orgel heeft nu veel weg van een groot bouwpakket. Tientallen pijpen wachten op een controle- en schoonmaakbeurt. Verder worden onder andere de balgen, magneten van het orgel én de toetsen van de speeltafel onder handen genomen.

Voor Van Duren is de opknapbeurt een routineklus. Het orgelvak kent voor hem weinig geheimen. Honderden orgels heeft hij de afgelopen jaren samen met zijn vrouw Annick gerestaureerd of verplaatst. De Oijense orgelmaker en restaurateur werkte jarenlang voor de gebroeders Vermeulen uit Weert. Inmiddels is hij al jaren actief als zelfstandig restaurateur. Hiervoor maakt hij regelmatig uitstapjes naar België en Frankrijk.

Na de restauratiewerkzaamheden wordt het orgel opnieuw gestemd door Van Duren, die naar eigen zeggen geen orgelvirtuoos is. Van Duren: "Iemand die aan een vliegtuig werkt hoeft niet per se te kunnen vliegen, maar het is wel handig als hij zijn brevet heeft gehaald. Dat geldt ook voor een orgelrestaurateur of -maker." Hij verwacht in juni klaar te zijn met de klus in Sterksel. Na de opknapbeurt kan het pijporgel er weer een jaar of 40 tegen. Van Duren: "Dan moeten de muizen wel wegblijven. Zij knagen aan het leer. Daardoor zijn deze dieren de grootste vijand van een orgel."

reageer als eerste
Meer berichten

Shopbox