Het verhaal achter Heezenaar Jantje van Dijsseldonk

Een aantal jaren geleden publiceerde de Heemkundevereniging Landgraaf de memoires van een mevrouw die als jong meisje in de Groenstraat in Ubach over Worms had gewoond. De Groenstraat was van oudsher het domein van handelaren, kooplui en marskramers. In het verhaal werd Jantje van Dijsseldonk uit Heeze genoemd.

Heeze - Jantje leefde arm maar zei al zijn kapitaal in de Everlasting in Heeze te hebben. Ondanks het feit, dat Jan ogenschijnlijk arm was, kocht hij voor een buurjongen een viool en betaalde de muzieklessen die in Aken gevolgd moesten worden. Jan was schoenmaker maar stond bij de gemeente ook te boek als 'leurder in galanterieën'. Daartoe behoorde in elk geval ook lint. Jan overleed op 30 april 1942 in het oude mannenhuis van de zusters in Waubach. De aangifte van overlijden werd ook door een van de zusters gedaan. Johannes Jacobus van Dijsseldonk was geboren in Heeze op 23 februari 1865. Zijn vader Andries was leerlooier en zijn moeder was Maria Lowisa van den Burg. Moeder was koopvrouw. Het gezin woonde in de huidige Emmerikstraat. Het huisje bestaat niet meer maar het stond op de plaats van het huidige pand Emmerikstraat 24 waar vroeger Marietje de Giller café hield. Jan was nog maar een peuter toen zijn vader overleed. Zijn zus Elisabeth Petronella van Dijsseldonk trouwde met Peter Dominicus Evers. In 1896 hield Jan het voor gezien in Heeze en vertrok naar Alphen en Riel. Op zoek naar gegevens daar vonden we in het Brabants Historisch Centrum de gegevens, dat Jan was opgepakt en door de rechtbank veroordeeld was. Hij was opgepakt voor landloperij. In het vonnis stond ook het woord 'doorzending'. Dat kon alleen maar betekenen, dat Jan een heropvoeding kreeg. Bij het controleren van de gegevens van de 'Armenkoloniën' in Veenhuizen kwamen we Jan inderdaad tegen. Hij moest vanaf 15 september 1896 drie jaar verblijven in het Derde Gesticht. Dit gesticht is inmiddels weer gesloopt. Toen ook gezocht werd op geboorteplaats kwamen we nog twee Heezenaren tegen die wegens landloperij en bedelarij naar Veenhuizen waren gestuurd. In 1899 verbleef in het Eerste gesticht Adriaan Aarts die op 22 augustus 1870 in Heeze geboren was. Vanaf 16 juli 1901 verbleef Gerardus Hertrooij ook in het Eerste Gesticht. Hij was in Heeze geboren op 27 februari 1869. Gradus was 6 jaar in het Indische leger geweest en beschikte zelfs over een verklaring van goed gedrag. Hoe vreemd gaat het dan met je wanneer je in 1901 terug bent in Nederland en dan meteen opgepakt wordt!? Het huidige Gevangenismuseum in Veenhuizen is in het Tweede Gesticht gevestigd. In 1905 mocht Jan weer een dag de gevangenis in wegens een kleine diefstal. In 1914 woonde Jan weer in zijn geboortedorp. Vermoedelijk kon hij zijn draai in Heeze niet vinden want op 26 maart 1917 vertrok hij naar Eygelshoven. Wellicht had hij het plan opgepakt om in de steenkolenmijn te gaan werken. Vanuit Eygelshoven ging hij naar het plaatsje Heel en Panheel om zich na twee jaar definitief te vestigen in Ubach over Worms. De woningkaart van het huis Groenstraat 116 suggereert dat Jan de hoofdbewoner van het huis was. We weten echter, dat hij in een soort stal of schuur achter dit huis woonde. Jan bezocht ook soms Heeze en zijn zus in de villa Evers aan de Nieuwendijk.

reageer als eerste
Meer berichten

Shopbox